Amerikan Doları: Dünyanın Para Birimi

amerikan doları
  • Uluslararası Kodu: USD
  • Sembolü                    : $
Amerikan doları , Amerika Birleşik Devletleri resmi para birimi olmasının yanında bu ülkenin dünya ekonomisine egemen olmasından kaynaklı, dünya üzerinde dolaşımı en yaygın para birimidir. Bir çok ülkede ki buna bizim ülkemiz de dahildir, ürün ve hizmetlerin fiyatları Amerikan dolarına endekslidir. Ayrıca Amerikan doları dünya para birimleri arasında en büyük rezerve sahip para birimidir. Amerikan dolarının dünyanın en geçerli para birimi olarak belirlenmesinin temeli Bretton Woods Anlaşmasına dayanmaktadır. Bu anlaşmadan önce çoğu ülke, para birimlerini altına sabitlemişti; her para basan ülke bastığı para kadar altın rezervi bulundurmak zorundaydı. I. Dünya Savaşından önce ülkeler arasındaki silahlanma yarışı giderek daha da kızıştı. Ülkeler paraya olan ihtiyaçlarından dolayı altın standardından vazgeçerek hızla para basmaya başladılar bu durum ise ülke paralarının hızla değer kaybetmesine ve enflasyon oranlarının patlamasına sebep oldu. Öyle ki, insanlar bir ekmek alabilmek için çuvallar dolusu para ödüyorlardı.Bu yüzden, I. Dünya Savaşından sonra hızla altın standardına geri dönüldü. Fakat zamanla ülkelerin ellerinde bulunan altın rezervleri para basmak için yetmemeye başladı. Bu sırada dünyadaki altın üretiminin 4/3’ünü elinde bulunduran Amerika Birleşik Devletleri öncülüğünde II. Dünya Savaşı sonlarına doğru 1944 yılında toplanan bir konferansta, yaşanılan bu sorunla ilgili şöyle bir çözüm üretildi; Amerikanın elinde fazlaca altın ve buna karşılık da bir o kadar dolar basma gücü vardı. Bundan dolayı müttefik ülkeler altın yerine rezerv olarak dolar kullanabilirlerdi. Böylece Bretton Woods anlaşması imzalanarak Amerika dışındaki diğer müttefik ülkeler rezerv olarak altın yerine Amerikan doları kullanmaya başladılar. Ancak bu durum bir süre sonra Amerikan dolarının aşırı değer kazanmasına sebep oldu. Bu durumla birlikte A.B.D ihracatı durma noktasına geldi. 1973 yılında dönemin başkanı Nixon Amerikan dolarını altın standardından çıkardı. Fakat Amerikan doları rezerv para olma gücünü kaybetmedi. Günümüzde ise Amerikan dolarının gücünü korumasını petrol üretiminde söz sahibi çoğu Ortadoğu ülkesinin üzerindeki Amerikan gölgesine dayandırabiliriz. Bu ülkeler petrol kontratlarını Amerikan doları üzerinden yaptıkları için, dolara olan talepte azalma görülmez.

Amerikan Doları Üzerindeki Semboller Ne Anlama Gelir?

Amerika kıt’ası tarihi ve eski el yazmaları incelendiğinde $ sembolünün A.B.D kurulmadan önce de sıkça kullanıldığını görürüz. Sembol, Meksika pesosu ve İspanyol pesosu için kullanılan P ve S harflerinin zamanla kaynaşmasıyla günümüz şeklini almıştır. Amerikan doları üzerindeki esrarengiz simge ve semboller geçmişten günümüze her zaman tartışma konusu olmuştur. Aslına bakıldığında özellikle 1 dolarlık banknotun tasarımcılarının Amerikan devletinin gücünü betimlemek adına en güçlü simgeleri seçtiklerini görürüz.
  • Öncelikle özgür bir şekilde uçan Amerikan kartalını görüyoruz. Sol ayağı ile savaş simgesi ve ülkeyi kuran 13 koloni olarak 13 ok, sağ ayağında ise barışın simgesi zeytin dalı taşır şekilde resmedilmiş.
  • Gagasında bulunan afişte ise “E Pluribus Unum” yazıyor. Bunun manası ise yine ülkeyi kuran 13 koloninin birleşmesine atfen ‘çokluktan, birliğe’ dir.
  • Kartalın üzerindeki 13 yıldız ile yine kolonilere ve oluşan yeni ulusa atıfta bulunulmuş.
  • Kırmızı cesareti, beyaz renk saflığı ve mavi renk ise adaleti temsil ediyor.
  • Büyük Mühür’ün arka tarafında, 13 katlı bir piramit bulunur, bu da gücü sembolize eder. Romen rakamlarında ilk satır “1776” dır. Hemen altındaki bölümde, “Yeni Çağ Düzeni” anlamına gelen “Novus Ordo Seclorum” yazmaktadır. Bu, yeni bir yönetim biçimini ya da “yeni Amerikan Çağının başlangıcı” anlamına gelir.Her şeyi gören göz, “Annuit Coeptis” ifadesi ile sınırlanmıştır. Bu, bitirilmemişin tamamlanması yani burada bitirilmemiş pramidin tamamlanmasına atıf yapılıyor.(Kaynak: “Federal Philadelphia Merkez Bankası,” Amerikan Doları Üzerine Semboller.)
Dolaşımda olan Amerikan Doları banknotları ve madeni paraları şunlardır: Banknotlar: 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 Amerikan doları.
Amerikan Doları Banknotları
Madeni Paralar: 1 cent, 5, 10, 25 cents
Amerikan Doları Madeni Paraları
Amerikan dolarını resmi para birimi olarak kullanan ülkeler:
  • A.B.D
  • Zimbabwe
  • Porto Riko
  • Palau
  • Marshall Adaları
  • Mikronezya Devletleri
  • Ekvator
  • El Salvador
  • Doğu Timor

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*